Όζοι Θυρεοειδούς Αδένα, Βασιλική Τριάντη, Ενδοκρινολόγος Διαβητολόγος Ιατρός Μεταβολισμού, 210-3009400, Αγίας Παρασκευής 29, Χαλάνδρι

Η πλειοψηφία των θυρεοειδικών όζων δεν είναι ανησυχητική. Ωστόσο, γνωρίζετε τώρα πλέον, πότε πρέπει να ανησυχείτε. Αυτό θα συμβεί εάν οι όζοι είναι μεγαλύτεροι από 1 cm ή όταν προκαλούν πόνο. Εάν έχετε όζους θυρεοειδούς, θα πρέπει επίσης να ελέγξετε την πιθανότητα ύπαρξης υπερθυρεοειδισμού ή υποθυρεοειδισμού. Οι όζοι θυρεοειδούς είναι ένα πολύ συνηθισμένο πρόβλημα υγείας. Εκτιμάται ότι αν υποβληθεί σε υπερηχογράφημα υψηλής ευκρίνειας όλος ο γενικός πληθυσμός, όζοι θυρεοειδούς θα βρεθούν σε ένα πολύ υψηλό ποσοστό που φθάνει το 60 – 70 %. Παρά ταύτα δεν είναι όλοι οι όζοι θυρεοειδούς επικίνδυνοι, ούτε χρειάζονται όλοι κάποια ιδιαίτερη αντιμετώπιση. Επικίνδυνοι θεωρούνται οι όζοι όταν: (α) Υπάρχει η πιθανότητα να υποκρύπτεται καρκίνος θυρεοειδούς (β) Όταν το μέγεθός τους είναι αρκετά μεγάλο, προκαλώντας έτσι την εμφάνιση συμπτωμάτων από πίεση σε παρακείμενα όργανα. Πιο συχνά, μπορεί να πιεστεί από ένα μεγάλο όζο η τραχεία, οπότε ο ασθενής αισθάνεται δυσκολία στην αναπνοή (δύσπνοια). Σπανιότερα, μπορεί να πιεστεί ο οισοφάγος, πράγμα που εκδηλώνεται με δυσκολία στην κατάποση. (γ) Σε κάποιες περιπτώσεις ένας όζος θυρεοειδούς μπορεί να προκαλεί αυξημένη παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών. Σε αυτή την περίπτωση πρόκειται για το λεγόμενο τοξικό αδένωμα. Η αυξημένη παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών από το τοξικό αδένωμα εκδηλώνεται με τα συμπτώματα του υπερθυρεοειδισμού (ταχυκαρδία, εφιδρώσεις, αυξημένη όρεξη, απώλεια βάρους, ευερεθιστότητα, νευρικότητα, αϋπνίες, διάρροιες κλπ.). Όταν οι όζοι έχουν σχετικά μικρό μέγεθος (διάμετρος λίγων χιλιοστών) τότε είναι πιθανόν με την πάροδο του χρόνου να υποστραφούν. Αντίθετα, όταν το μέγεθός τους αυξηθεί αρκετά και ξεπεράσει τα 15 – 20 mm, τότε οι όζοι του θυρεοειδούς «αυτονομούνται», δηλαδή δεν υπακούουν στους φυσιολογικούς ρυθμιστικούς μηχανισμούς (μηχανισμούς ομοιόστασης) του οργανισμού. Σαν αποτέλεσμα, το μέγεθός τους συνεχίζει σταδιακά να αυξάνεται. Αυτό μπορεί να γίνει αντιληπτό σε βάθος χρόνου τόσο με την κλινική εξέταση (οπτικά και ψηλαφητικά), κυρίως όμως με τη βοήθεια του υπερηχογραφήματος όπου μετρούνται με ακρίβεια χιλιοστού οι τρεις διαστάσεις του όζου.  Οι όζοι θυρεοειδούς θεωρούνται ως ύποπτοι όταν έχουν τα παρακάτω χαρακτηριστικά: υποηχογένεια, η ύπαρξη μικροαποτιτανώσεων εντός αυτού, η ύπαρξη αδρών αποτιτανώσεων στο κέντρο του, το ασαφές περίγραμμα, η παχιά και ασύμμετρος άλω, το στρογγυλό σχήμα του ή σε περίπτωση επιμήκους όζου Απαραίτητες εξετάσεις Οι εξετάσεις που γίνονται γιά τον θυροειδή αδένα είναι : - Αιματολογικές: Τ3, Τ4, ΤSH, FT3, FT4,Anti TPO, AntiTg, Tg, CT, PTH, Ca - Υπερηχογράφημα θυρεοειδούς και τραχήλου γενικότερα για απεικόνιση τραχηλικων λεμφαδένων - Σπινθηρογράφημα με Ιώδιο το οποίο χρησιμοποιείται για τον διαχωρισμό «θερμού-ψυχρού» όζου. Στο σπινθηρογράφημα ανάλογα με το αν είναι λειτουργικοί (δηλ. αν παράγουν ορμόνες) ή όχι, οι όζοι θυρεοειδούς χαρακτηρίζονται θερμοί ή ψυχροί αντίστοιχα. Οι ψυχροί όζοι στον θυρεοειδή είναι περισσότεροι (85%) και έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να είναι κακοήθεις. Αντίθετα οι θερμοί όζοι σπάνια είναι κακοήθεις - FNA που είναι η παρακέντηση με λεπτή βελόνα με σκοπό την κυτταρολογική εξέταση του όζου κλπ. Όταν γίνεται σε ειδικά κέντρα, η παρακέντηση του θυρεοειδούς είναι μια ανώδυνη διαδικασία χωρίς απολύτως κανέναν κίνδυνο. Συχνό μύθο αποτελεί επίσης το ότι μπορεί να γίνει διασπορά καρκινικών κυττάρων από την παρακέντηση. Ειδικά όσον αφορά το μέγεθος, αν και συνήθως στην κλινική πράξη η παρακέντηση (FNA) γίνεται σε όζους διαμέτρου άνω του 1 cm, εντούτοις όμως η παρουσία ύποπτων ηχομορφολογικών χαρακτήρων ακόμη και σε μικρότερους όζους (διαμέτρου ολίγων χιλιοστών) αποτελεί ένδειξη παρακέντησης αυτών. Η παρακέντηση δεν πονάει και αυτο συμβαίνει μόνο σε περίπου 1 στους 10 ανθρώπους και γενικά προκαλεί τοπικό πόνο, ευαισθησία και ίσως κάποιο φούσκωμα στην περιοχή που έγινε η παρακέντηση. Το φάρμακο για τον πόνο που σας χορηγείται είναι η παρακεταμόλη και είναι γενικά αρκετό για να σας βοηθήσει Πότε πρέπει να χειρουργηθεί ένα πρόβλημα στον θυρεοειδή. Ο ενδοκρινολόγος μπορεί και πρέπει να καθοδηγήσει τον ασθενή στον χειρουργό όταν υπάρχει: - Μεγάλη βρογχοκήλη που δεν θεραπεύεται με φάρμακα. - Τοξική διάχυτη βρογχοκήλη που δεν θεραπεύεται με φάρμακα και είναι και επικίνδυνη γιά τον άνθρωπο. - Τοξικό αδένωμα (τοξικός όζος). - Πολυοζώδης βρογχοκήλη που δεν θεραπεύεται. - Ανάπτυξη όζου ή όζων που μεγαλώνουν σε μέγεθος παρά την αγωγή και η FNΑ είναι ύποπτη ή θετική για κακοήθεια. Οι όζοι που έχουν μικροασβεστώσεις είναι επικίνδυνοι για την ανάπτυξη θυλώδους καρκίνου. Γι αυτό θε πρέπει να γίνεται βιοψία σε όλους αυτούς τους όζους που έχουν μέγεθος πάνω από 10 χιλιοστά, ακόμα και αν ο ασθενής δεν είναι, με την προηγούμενη έννοια υψηλού κινδύνου. Αν και η οζώδης θυρεοειδική νόσος είναι εξαιρετικά συχνή, ο καρκίνος του θυρεοειδούς, κλινικά αναγνωρίζεται σε ποσοστό λιγότερο του 1-2% των κακοήθων νοσημάτων, με την ετήσια επίπτωση να διαφέρει στις διάφορες γεωγραφικές περιοχές του κόσμου και να κυμαίνεται από 0.5 –10 ανά 100.000 κατοίκους. Ο καρκίνος του θυρεοειδούς είναι ο συχνότερος καρκίνος των ενδοκρινών αδένων, με ποσοστό που αγγίζει το 90% και του αναλογεί το μεγαλύτερο ποσοστό θνητότητας (64%) απ΄ ότι όλοι οι άλλοι μαζί ενδοκρινικοί καρκίνοι. Ο συγκεκριμένος καρκίνος εμφανίζεται στους περισσότερους ασθενείς με διόγκωση του θυρεοειδούς ή την παρουσία όζων που αποκαλύπτονται από τον ίδιο τον ασθενή, είτε από το γιατρό του (>1,5 εκ. όζοι ψηλαφητοί, ανάλογα με την κατατομή του ασθενούς) ή σε τυχαίο απεικονιστικό έλεγχο στην περιοχή του τραχήλου ή στον έλεγχο για καλοήθη νόσο του θυρεοειδούς. Είναι όγκοι ταχέως αναπτυσσόμενοι, σκληροί με ανώμαλη παρυφή, συμφύονται στους γύρω ιστούς και ενδεχόμενα είναι επώδυνοι στην ψηλάφηση με συνοδό λεμφαδενοπάθεα, δυσκαταποσία, δύσπνοια και βραχνάδα στη φωνή. Θεραπεύεται σε μεγάλο ποσοστό και γι’ αυτό είναι πολύ σημαντική η πρώιμη διάγνωση. Η επέμβαση εκλογής σήμερα είναι η ολική θυρεοειδεκτομή. Πραγματοποιείται από γενικό χειρουργό με την ανάλογη εμπειρία στις επεμβάσεις θυρεοειδούς. Είναι απόλυτα ασφαλής επέμβαση και γίνεται με την χρήση γενικής αναισθησίας με μία μικρή εγκάρσια τομή στον τράχηλο. Η σύγχρονη τεχνολογία με την χρήση ειδικών νευροδιεγερτών, έχει μειώσει στο ελάχιστο τις «βλάβες» των νεύρων της φωνής, με αποτέλεσμα την ελαχιστοποίηση των επιπλοκών βραχνάδας ή αφωνίας. Η νοσηλεία διαρκεί 1-2 ημέρες και ο ασθενής πολύ σύντομα επανέρχεται στις καθημερινές του δραστηριότητες. Μπορεί το άγχος να πυροδοτήσει τις θυροειδικές ορμόνες και να συμβάλλει στη δημιουργία όζων. Το άγχος είναι ένας κρίκος στην αλυσίδα της δημιουργίας των όζων, καθώς πολλοί από αυτούς συνδέονται με την υπερβολική παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών προκαλώντας υπερθυρεοειδισμό, ο οποίος με τη σειρά εκδηλώνεται και με άγχος!!! Ενδοκρινολόγος - Διαβητολόγος Βασιλική Τριάντη - Αθήνα Βασιλική Τριάντη MD, MSc, PhDc Βασιλική Τριάντη Ενδοκρινολογοσ Διαβητολογοσ Ιατροσ Μεταβολισμου Dr Vasiliki Trianti Ενδοκρινολόγος Διαβητολόγος Χαλάνδρι Ενδοκρινολογος Ενδοκρινολογος - Διαβητολογος Dr Vasiliki Trianti Endokrinologos - Diavitologos Metabol